In een wereld vol prikkels, haast en schermtijd is het niet gek dat we als ouders steeds meer op zoek gaan naar rust. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je kinderen. Meditatie en mindfulness klinken misschien als grote-mensen-dingen, maar juist jonge kinderen kunnen er veel baat bij hebben. Het aanleren van rustmomentjes, het leren voelen van je eigen lijf en emoties – dát zijn cadeautjes waar we allemaal ons hele leven profijt van hebben.
In deze blog neem ik je mee in hoe je als ouder op een speelse manier meditatie en mindfulness kunt introduceren bij jonge kinderen. Want als moeder van drie kleine kinderen is rust in huis het mooiste wat ik kan realiseren. Ik vertel je ook over onze ervaringen thuis, deel praktische tips, én maak kennis met onze nieuwe huisgenoot, de schattige meditatiebeer Meddy van Dreamfully. Een grote zachte beer die bij ons thuis inmiddels een vast plekje heeft gekregen in het avondritueel.
Waarom meditatie en mindfulness voor kinderen?
Leven in het hier en nu, voor mij als volwassene is dit misschien wel een dagelijkse uitdaging. Er is altijd wel iets nu, straks of morgen. Kinderen leven veel natuurlijker in het ‘nu’. Toch worden ook zij dagelijks blootgesteld aan een stroom van prikkels: school, opvang, sociale verwachtingen, en natuurlijk digitale afleidingen. Juist daarom is het waardevol om hen te leren hoe ze even kunnen ontprikkelen. Meditatie en mindfulness zijn daarvoor laagdrempelige, liefdevolle tools.
Onderzoek laat zien dat mindfulness bij kinderen kan bijdragen aan:
- Minder stress en angstgevoelens
- Betere emotieregulatie
- Meer focus en concentratie
- Verbeterde slaapkwaliteit
- Meer zelfvertrouwen
En laten we eerlijk zijn: een ontspannen kind zorgt ook voor meer rust in huis.
Maak het leuk en speels: zo betrek je jonge kinderen bij meditatie
1. Geef zelf het goede voorbeeld
Kinderen leren het meeste van wat ze zien. Als jij regelmatig bewust ademhaalt, even stilzit of benoemt hoe je een druk hoofd tot rust brengt, zal je kind dat echt wel oppikken. Maak er geen ‘lesje’ van, maar leef het voor. Bij ons thuis doe ik dit door zelf vijf minuten per dag een ademhalingsoefening te doen, ongeacht of er kinderen bij zijn. Afhankelijk van hoe vroeg ik zelf wakker ben, wordt het steeds drukker op mijn yoga-mat. Maar een ding maak ik duidelijk, dit is mijn moment. Ik ga eerst deze 5 minuten afmaken en dan gaan we verder met de ochtendroutine. De middelste kruipt regelmatig op schoot of gaat naast mij zitten. Ook gedurende de dag, als ik zie dat de spanning op loopt, benoem ik regelmatig dat het tijd is om adem te halen, diep zuchten en geef ik het voorbeeld. Vertragen is het antwoord als je het mij vraagt. De tijd nemen om te zijn en voorleven.
2. Introduceer de meditatiebeer Meddy
Voor jonge kinderen is visualisatie heel krachtig. En wat is er fijner dan een zachte knuffelbeer die helpt om rustig te worden? De Dreamfully meditatiebeer Meddy is daar speciaal voor gemaakt. Meddy begeleidt kinderen met ademhalings- en mindfulnessoefeningen, precies op hun niveau.
Wat wij zo fijn vinden aan Meddy, is dat hij geen ‘schermpje’ nodig heeft. Met zijn zachte stem en rustgevende oefeningen helpt hij kinderen om hun lichaam te voelen, hun ademhaling te volgen en even te landen in het moment. Bij ons thuis heeft Meddy een plek waar de kinderen hem zelf kunnen pakken en even rustig gaan zitten op de stoel. Vooral het pittige peutermeisje van bijna 3 gebruikt de beer om tot rust te komen. Ze vindt het heerlijk om in de stoel te kruipen en met de beer te knuffelen terwijl de muziek speelt. Ik weet niet of ze de begeleide meditatie al helemaal kan volgen maar rust brengt het haar wel waarna ze ook weer rustig met mij kan praten over waarom ze bijvoorbeeld zo gefrustreerd raakte of waar ze zich onbegrepen over voelde.
3. Maak gebruik van ‘ademspelletjes’
Kinderen en stilzitten is soms een lastige combinatie. Maar ademen doen ze de hele dag – ideaal om mindfulness mee te oefenen. Maak er een spelletje van:
- Blaas de ballon: Laat je kind doen alsof hij een grote ballon opblaast. Eerst een diepe adem in, dan langzaam uitblazen.
- Vlinderademhaling: Beweeg de armen als vleugels bij de in- en uitademing.
- Kaarsje uitblazen: Houd een (denkbeeldig) kaarsje vast en blaas deze langzaam en rustig uit.
- Volg de knuffel: Met een knuffeltje op je buik kan je laten zien hoe je adem beweegt. Volg de beweging van de knuffel omhoog en naar beneden.
Deze spelletjes zijn kort, speels en heel effectief om kinderen bewust te maken van hun ademhaling.
4. Maak het onderdeel van een ritueel
Rustmomentjes werken het beste als ze voorspelbaar zijn. Denk aan een mini-meditatie na het eten, voor het slapengaan of juist na een druk speelkwartier. Door meditatie te koppelen aan een vast moment van de dag, wordt het een natuurlijk onderdeel van de routine. Niet als een ‘moetje’, maar als iets om naar uit te kijken.
Bij ons helpt het om er een knus momentje van te maken: zachte verlichting, even lekker tegen elkaar aan zitten en samen met Meddy luisteren naar een rustige oefening. Zo is het zeker voor mijn twee kleine ukkies een fijne en veilige afsluiter van de dag geworden.
5. Wees niet streng: alles mag, niets moet
Meditatie is geen wedstrijd. Het gaat niet om stilzitten of ‘goed’ mediteren. Als je kind tijdens de oefening wiebelt, lacht of wegdroomt, is dat helemaal oké. Houd het luchtig en zonder verwachtingen. Vaak merk je juist op onverwachte momenten dat iets van de oefeningen blijft hangen.
Mindfulness bij kinderen met autisme: rust in een wereld vol prikkels
Voor kinderen met autisme kunnen meditatie en mindfulness extra waardevol zijn. De wereld kan overweldigend zijn, met veel (onverwachte) prikkels en sociale verwachtingen. Mindfulness helpt deze kinderen om beter te voelen wat er in hun eigen lichaam en hoofd gebeurt, en daar tools voor te ontwikkelen.
Tips voor kinderen met autisme:
1. Visuele ondersteuning en voorspelbaarheid
Kinderen met autisme hebben vaak baat bij duidelijke structuur. Werk bijvoorbeeld met pictogrammen die het meditatiemoment aankondigen. Laat vooraf weten wat er gaat gebeuren: “We gaan samen drie keer rustig ademhalen met de meditatiebeer. Daarna lezen we een boekje.”
2. Sensorische rustmomentjes
Kinderen met autisme zijn vaak gevoelig voor sensorische prikkels. Denk aan geluid, licht of aanraking. Mindfulness-oefeningen kunnen helpen om deze prikkels beter te reguleren. Denk aan:
- Zachte druk (bijvoorbeeld met een grote knuffel)
- Geleidelijke ademhalingsoefeningen met aandacht voor het lijf
- Rustige achtergrondmuziek of witte ruis tijdens de oefening
Mijn autistische zoon is nogal een prikkelzoeker en heeft vooral heel veel baat bij zachte druk. Ik gebruik hier vaak droogborstelen als ontspanning voor. Behalve dat het werken met een dry brush gezondheidsvoordelen kent is het voor hem ook makkelijk om aan te geven wanneer hij hier behoefte aan heeft. Als ik denk dat auditieve prikkels kunnen worden toegevoegd in de vorm van zachte muziek en meditatie dan zet ik deze aan. Maar voor hem is dat soms gewoon nog te veel als hij overprikkeld is. De beer kan hij zelf aan zetten door op het hartje te drukken en op die manier laat ik hem zelf kiezen of hij daar nog behoefte aan heeft.
Extra tips voor ouders: zo hou je het leuk (ook voor jezelf)
- Kies je moment goed: Vlak voor het avondeten als iedereen moe en hongerig is? Geen goed idee. Zoek een rustig moment waarop je kind ontvankelijk is.
- Gebruik fantasie en verhalen: Maak van meditatie een avontuurtje. Bijvoorbeeld een reis naar een rustige wolk of een duik in een kalme zee.
- Beloon met positieve aandacht: Wees aanwezig met jouw volle aandacht. Geef een compliment wat inhoudelijk in gaat op de situatie “Wat knap dat je zo rustig ademde, ik werd er zelf ook rustig van.”
- Blijf zélf ook oefenen: Meditatie met kinderen vraagt geduld. Soms ben je zelf ook onrustig. Zie dat als oefening voor jezelf, zonder oordeel.
- Gebruik hulpmiddelen: Naast Meditatiebeer Meddy van Dreamfully zijn er ook mooie luisterverhalen, apps (zoals Mindfulness voor Kinderen) en boeken die speelse mindfulness-oefeningen aanbieden.
Tot slot wil ik nog even delen wat mindfulness ons thuis heeft opgeleverd. Het is geen wondermiddel en het lost niet alle driftbuien of drukte op. Maar wat het wél doet, is ons helpen om even stil te staan. Om contact te maken met onszelf en met elkaar. De meditatiemomentjes met Meddy zijn een rustpuntje geworden waar we allemaal van genieten. Niet omdat het ‘moet’, maar omdat het goed voelt.
En dat is precies wat ik iedere ouder en ieder kind gun.
Meer weten over de Dreamfully meditatiebeer Meddy?
Ben je nieuwsgierig geworden naar meditatiebear Meddy? Kijk dan eens op de website van Dreamfully. Wie weet wordt deze zachte mindfullnes-buddy ook bij jullie thuis een rustgevend vriendje.
Meddy Bear is speciaal ontwikkeld om kinderen te helpen tot rust te komen voor het slapengaan. De knuffel bevat een ingebouwde geluidsmodule met twee opties:
1. Slaapritueel met begeleide ontspanning
Een warme, rustgevende stem neemt je kind mee in een kort ritueel van 10 minuten. Dit begint met een simpele ademhalingsoefening, gevolgd door een kalmerend verhaaltje waarin kinderen hun hoofd kunnen leegmaken en spanning leren loslaten. Aansluitend volgt automatisch 10 minuten rustgevende muziek, waarbij kinderen vaak ontspannen in slaap vallen.
2. Alleen rustgevende muziek
Je kunt ook kiezen om alleen de muziek af te spelen. Deze zachte, dromerige klanken helpen kinderen om te ontprikkelen en bevorderen een natuurlijke overgang naar slaap.
Meddy Bear is dus veel meer dan een knuffel: hij is een rustmoment, een veilig slaapmaatje en een liefdevol slaapritueel in één.
Deze blog is een samenwerking met Dreamfully. De Meddy Bear was een cadeau en deze blog onze persoonlijke ervaring.
MOMSPIRATION 